IMPACT VAN CORONA OP MARKTGEDRAG

Codeonderzoek naar effecten relatie facilitaire opdrachtgever-opdrachtnemer

De Code kan juist in deze coronaperiode, waarin bedrijven onder druk staan, van meerwaarde zijn. In hoeverre dat het geval is, onderzocht Panteia in opdracht van de Code verantwoordelijk marktgedrag op basis van een enquête onder leveranciers. Hieraan nam ook een kwart van de Erkende Verhuizers deel.

Door Anton Vis

Uit de enquête blijken grote verschillen tussen hoe de opdrachtnemers de relatie met hun opdrachtgevers tijdens de coronacrisis hebben ervaren. In de contractcatering lijkt het contact doorgaans iets beter dan in de andere branches, in de beveiliging – ondanks langer lopende contracten – minder goed. Er is echter niet één type opdrachtgever per branche. Opdrachtnemers in alle branches hebben zeer uiteenlopende ervaringen met opdrachtgevers, in het bijzonder de catering.

Veelvuldig contact

De meeste opdrachtnemers hadden tijdens de coronacrisis geregeld contact met hun belangrijkste opdrachtgevers. Meestal over hoe de coronacrisis hun bedrijven beïnvloedt. Ook is er bij de meeste opdrachtnemers gesproken over zaken als veiligheid en het aanpassen van bestaande opdrachten. In de beveiliging nam veelal de opdrachtgever het initiatief (al dan niet geheel eenzijdig), terwijl in de andere branches de opdrachtnemers hier ook een proactieve rol in konden nemen.

Band

Een meerderheid van de bedrijven in de schoonmaak en beveiliging vindt dat de coronacrisis de band met opdrachtgevers heeft verbeterd, in de contractcatering is dat een minderheid. Het lijkt er echter op dat in die branche de relaties al goed waren. Bij contractcatering waren baanzekerheid, mentale belasting en vervangend werk vaak onderwerp van gesprek, maar de dialoog betekende volgens ondernemers niet dat opdrachtgevers hen actief door de crisis hebben geholpen. In de beveiliging is de meeste ruimte is voor verbetering van de band tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers, die vaak ‘the lead’ namen bij het aanpassen van opdrachten. Ook het contact is niet altijd geweldig.

Goede afspraken

Ook in de schoonmaak lijkt de band tussen opdrachtgever en opdrachtnemer minder hecht dan in de catering. Wel zijn de opdrachtnemers hier veelal iets positiever dan in de beveiliging. Schoonmaakbedrijven hebben relatief vaak goede afspraken kunnen maken met hun opdrachtgevers en dachten vaak zelf ook mee over contractaanpassingen, zoals over vervangend werk. Verhuizers hebben doorgaans een heel andere relatie met hun opdrachtgevers, vanwege de vaker losse opdrachten dan langer lopende contracten. Wellicht is bij de verhuizers het relatiebeheer minder ontwikkeld dan in de andere codebranches.

Contractcatering zwaarst getroffen

Aanpassing van doorlopende contracten gebeurde het vaakste in de catering: bestaande opdrachten teruggetrokken, verkleind of aangepast. Dit gebeurde vaak wel in goed onderling overleg. Aanpassing speelden in mindere mate verder bij de schoonmaak en beveiliging. Hier ontstonden ook nieuwe kansen: nieuwe opdrachten of uitbreiding van bestaande opdrachten. Aanpassingen in de beveiliging gebeurde vaak eenzijdig op initiatief van de opdrachtgever. In de schoonmaak kon dat veelal in het bestaande contract, waardoor nader overleg niet nodig was. Verhuizen kwam relatief met de schrik vrij, wederom vanwege de vaker losse opdrachten.

Gevolgen voor medewerkers

Voor medewerkers van opdrachtnemers was de coronacrisis impactvol. Vooral in de contractcatering: afscheid nemen, inzet op andere opdrachten, het verzoek om vakantiedagen op te nemen en contracturen verkleinen. In de schoonmaak en de beveiliging bleef het veelal bij het inzetten van medewerkers op andere opdrachten en in mindere mate ontslag of verzoeken tot vakantiedagenconsumptie. Opdrachtgevers hadden wel oog voor veiligheid en gezondheid van medewerkers, wellicht vanuit de actuele context van algemene veiligheids- en hygiënemaatregelen ter preventie van corona. De aandacht hiervoor verschilde wel per branche. Financiële impact voor medewerkers kon over de hele linie op aanzienlijk minder aandacht rekenen, vooral in de beveiliging.

Onbewust bekwaam

Veel opdrachtgevers handelen naar de geest van de Code Verantwoordelijk Marktgedrag, vaak zonder kennis van de Code. Hun onbewust bekwaam handelen lijkt meer gestoeld op intrinsieke motivatie. Een aantal opdrachtnemers ervaart dat de Code hen tijdens de coronacrisis heeft geholpen bij het maken van afspraken en vindt dat de Code een goede leidraad vormt. Het helpt kennelijk als opdrachtnemers in het relatiebeheer de Code proactief inzetten en benutten.

‘Back to business’

De meeste opdrachtnemers verwachten geen blijvende gevolgen van de coronacrisis voor het marktgedrag van opdrachtgevers, maar teruggang naar werkwijzen van vóór corona. Verbetering wordt wel gezien als het gaat om duurzaam partnerschap en het menselijke aspect. Zorgen zijn vooral van financiële aard: tijdens de coronacrisis zijn de prijzen onder druk komen te staan, men vreest dat dit ook na corona een blijvertje zal zijn.

Belangrijkste conclusies:

Lees hier het onderzoeksrapport